copyright © by J.K.Chris

SBRS - SINGING BOWL RESEARCH SERIES


SINGING BOWL RESEARCH SERIES
Misy Dźwiękowe - seria badawcza, 2010+

Ścieżki muzyczne tej serii są "produktem ubocznym" badań nad dźwiękiem mis grających (znanych także jako tybetańskie, śpiewające, lub po prostu - dźwiękowe). Z uwagi na raczej nieliniową charakterystykę brzmień, instrumenty tego typu trudno jest badać matematycznie czy egzemplarycznie. Mimo, że są one generatorami prostych kompozytów dźwiękowych zbliżonych do tych, jakie można dziś uzyskiwać komputerowo, w kompleksowych rozwiązaniach sprawa się nieco komplikuje. Dźwięk misy nie jest dźwiękiem wytwarzającym przestrzeń; jest on zaburzeniem przestrzeni, anomalią która wytwarza ów dźwięk. Nietypowe sytuacje wymagają nietypowych metod. Taką "metodą" w tym przypadku - jest tworzenie złożonych przestrzeni akustycznych i badanie ich jako całości. Mówiąc innymi słowy, grając na jakimś zwykłym instrumencie, w efekcie uzyskuje się zwykłą, zorganizowaną muzykę, w której powstają dodatkowe interferencje; komponowanie "muzyki" z mis dźwiękowych odbywa się raczej poprzez tworzenie przestrzeni dźwiękowej, do której wprowadzane są interferencje, aby uzyskać efekt. O dobroczynnym i pozytywnym wpływie mis grających (i innych technologii wibracyjno-dźwiękowych) na zdrowie, kondycję psycho-emocjonalną i świadomość - znajdziesz tutaj.

 

Słowniczek pojęć dla seri SBRS.

  • R/K (Randomizacja/Kwantyzacja). Randomizacja to sposób mniej lub bardziej losowego rozmieszczenia sampli składających się na przestrzeń utworu. Kwantyzacja jest metodą wzajemnego zestrajania tych sampli celem uzyskania określonych własności brzmienia zespolonego. R/K jest realizowane wg wzorca, np. zgodnie z "formułą matematyczną", "zewnętrznym sygnałem" (takim jak szum lub próbka dźwiękowa), "manualnie w oparciu o poziom koherencji świadomości ludzkiej", etc.
  • R-BPM: średnia ilość losowych uderzeń na minutę; utwory nie mają regularnego rytmu, ale można w nich wyznaczyć średnią gęstość aktywacji poszczególnych pól dźwiękowych. W oparciu o ten parametr można także wyznaczyć lokalne wartości max/min w przypadku przestrzeni o zmiennej charakterystyce.
  • i-ratio, s-ratio: proporcje instrumentalne i brzmieniowe. Jeśli w utworze występują sample/brzmienia różnego typu, to i-ratio mówi o stosunku ilościowym próbek każdego typu, a s-ratio opisuje proporcje łącznej objętości czasowej zajmowanej przez poszczególne grupy sampli. Jeśli typy sampli są względnie porównywalne czasowo (a c-ratio jest globalne), to oba współczynniki będą do siebie zbliżone.
  • ADR: średnia gęstość brzmieniowa. Jest to stosunek łącznej objętości czasowej poszczególnych sampli względem długości całego utworu (nie ma związku z poziomami typu RMS stosowanymi w akustyce) i mówi o obecności różnorodnych wibracji. Wartość tę można dodatkowo zawęzić np. do ADR(#dB), biorąc pod uwagę wycinki sampli, o poziomie przekraczającym pewien próg sygnału. W oparciu o ten parametr można także wyznaczyć przedział wartości max/min w obrębie którego oscyluje cała przestrzeń dźwiękowa.
  • Pod katem zmienności pola, jego dynamiki i zawartości tonalnej, wstępnie na potrzeby nadawcze - wyróżnić można następujące parametry opisujące przestrzeń dźwięku:
    • przestrzeń jednorodnie lub niejednorodnie zmienna. Jednorodnie zmienna to taka, w której zarówno średnia gęstość pola (ADR), jak i zawartość tonalna (dostępnego pasma) - pozostają na względnie stałym poziomie. Przy zmienności niejednorodnej - średnia gęstość pola (ADR) maleje, pływa lub wzrasta. Wskazówka: dlaczego o zmienności decyduje ADR a nie R-BPM? Jeśli pasmo tonalne rośnie w górę lub w dół, próbki (zarówno naturalne jak i modyfikowane) ulegają skróceniu lub wydłużeniu i zmiana R-BPM rekompensuje zanik przestrzeni dźwiękowej. Przy stałej zawartości tonalnej, punktem odniesienia mogłoby być R-BPM, bo jednocześnie zmieniało by się ADR.
    • przestrzeń jednorodnie rosnąca lub malejąca - o ile średnia gęstość pola (ADR) pozostaje bez zmian, tony składające się na przestrzeń dźwiękową - pojawiają się w sposób ogólnie wzrastający lub ogólnie malejący.
    • zawartość tonalna = szerokość tonalna i zakres pasma. Zakres pasma można opisać sposobem nutowym (np. w obrębie C3) lub dowolnym innym określającym przeciętną wysokość tonu. Szerokość tonalna mówi o tym, jak duże mogą być odstępstwa od centrum zakresu (np. plus minus 3 półtony). Ustalając zakres pasma i ograniczając jego szerokość tonalną - można tworzyć złożone układy brzmień przypominające akordy, oktawy i harmoniczne, a także tworzyć progresję wzrostu lub zmniejszania. W przypadku pasma obejmującego całą dostępną szerokość tonalną (dla danego wzorca) nie używa się tego typu rozgraniczeń.
  • c-ratio: mówi o tym ile razy wykorzystany został ten sam wzorzec tonalny (próbka lub grupa próbek), czyli o powtarzalności wibracji składowych. Współczynnik może być globalny (jednakowe wykorzystanie wszystkich składników) lub z podziałem na grupy.

Wraz z postępem badań, słowniczek ten będzie się rozwijał. Pojęcia dla serii SBRS są nowe; mają one charakter raczej poglądowy i eksperymentalny, a parametry wybrane powyżej - dają odbiorcy holistyczny obraz dla przestrzeni dźwiękowej z jaką ma do czynienia.



SBRS jest serią rozwijającą się.
Kolejne tematy z poniższego
cyklu - w przygotowaniu.


Uwaga: dostępność nagrań w MP3 (do bezpośredniego pobrania z internetu) zależy od polityki dystrybucji cyfrowej.

DYSKOGRAFIA SBRS


 

PROMOWANE ZESTAWY - NAGRANIA SPECJALNE

 

SBRS VIBETOUCH 1: SONIC ENLIGHTENMENT 5-D
(Dotyk Wibracji 1: Dźwięczne Oświecenie w 5 wymiarach)

 

O nagraniach tej serii, zbyt nowych i świeżych ideowo, by budować wokół nich historię - można jedynie napisać przez pryzmat dotychczasowych doświadczeń i podać pewne wskazówki ogólne. Jeśli masz ochotę podzielić się czymś, co uważasz że powinno zostać włączone lub być esencją "okładkowego opisu" poszczególnych albumów - skontaktuj się z nami i prześlij nam swoją notatkę.

 

Poziomy serii SBRS VibeTouch 1

"Sonic Enlightenment 5D" czyli "Dźwięczne Oświecenie w 5 wymiarach" - to kompozycje zbudowane z dwóch typów mis dźwiękowych:

  • terapeutyczne, stosowane w masażu dźwiękiem dla całego ciała. 
  • medytacyjne, wspierające wyższe procesy mentalne.

Odpowiednie dawkowanie jednych brzmień względem drugich, oraz sam dobór źródłowych przestrzeni dźwiękowych - zaowocowały zróżnicowaniem generowanych doznań i potencjalnych zastosowań, a w konsekwencji - systemem poziomów. Poziomy te nie mają związku z kolejnością słuchania; możesz wybrać i słuchać to, co wzbudzi Twoje zainteresowanie. Stopniowanie poziomów ma następujące znaczenie:

  • Level 1 entrance - brak warstwy dźwiękowej mis medytacyjnych (tylko misy terapeutyczne),
  • Level 2 moderate - warstwa dźwiękowa mis medytacyjnych o małej gęstości i małym natężeniu,
  • Level 3a moderate - warstwa dźwiękowa mis medytacyjnych o dużej gęstości i małym natężeniu,
  • Level 3b intensive - warstwa dźwiękowa mis medytacyjnych o dużej gęstości i dużym natężeniu.

Proporcje pomiędzy wsparciem poziomu fizycznego (misy stosowane w masażu i terapii) a dźwiękami działającymi na mózg i psychikę - można opisać tak. Wersje bardziej nasycone i/lub intensywniejsze w zakresie medytacyjnym - dając ugruntowanie, kierują na wyższe poziomy doznań i wprowadzają synestezję związaną ze zmysłem wzroku (np. "przejrzyste światło umysłu", efekt zapalonego światła przy zamkniętych oczach, wrażenie widzenia przez pryzmat światła, etc). Zmienia się także subtelna mowa i ekspresja ciała, jak również mogą wystąpić (w trakcie słuchania lub później) gwałtowniejsze, spontaniczne procesy - związane z uwalnianiem silnych blokad. Z kolei mniejsza obecność mis medytacyjnych lub ich brak - to pogodny i aksamitny relaks, podróż w sen.

 

Kierunki serii SBRS VibeTouch 1

Z perspektywy matematycznej, nuty i akordy są naturalną ekspresją szeregu harmonicznego. Na przykład majorowy akord CEG - jest najbardziej wyrazisty u podstaw szeregu i przypomina stabilny tonalnie korzeń. Pośród akordów - jest to najłatwiej rozpoznawalna forma rezonansu. Inne akordy - są jak konary, odgałęzienia lub liście - pojawiają się w wyższych partiach szeregu i są mniej stabilne tonalnie. Ale za to generują subtelne drżenia i wibracje - w większej różnorodności nastrojów. Z punktu widzenia filozofii, które przypisują nutom muzycznym pewne cechy (co wynika z obserwacji i kulturowo rozwiniętych uwarunkowań), w 7-stopniowej skali muzycznej - akordy mają dość skonkretyzowane znaczenie. Ta seria skupia się tylko na dwóch podstawowych konstrukcjach tonalnych (majorowych), które uzupełniają się jak Yin i Yang:

  • kierunek CEG, związany z ugruntowaną podstawą, emocjonalnością (osobowością) i ekspresją twórczą - to swojego rodzaju centrum, miejsce "wewnętrznego Ja", radość z istnienia.
  • kierunek ACF, związany z postrzeganiem (receptywnością), ugruntowaną podstawą i wyższymi uczuciami (aspektami serca) - to eksploracje i poszukiwania, radość z odkrywania.

Możliwe że w przyszłości wyłonią się jeszcze nowe kierunki, ale w chwili obecnej, z uwagi na złożoność procesu produkcyjnego - nie jest to przedmiotem badań. Co ciekawe - jeśli chodzi o misy dźwiękowe i okienkowanie za pomoca wąskopasmowych rezonatorów - nie wszystkie akordy harmoniczne filtrowane tą metodą mają rację bytu; to prawdopodobnie wynika ze struktury dźwięku samych mis.

 

Historia Eksperymentu

Badania nad dźwiękiem i jego aspektami potrafią być skomplikowane i trudne do zrozumienia. Jednym ze sposobów uproszczenia - są konkretne przykłady, które każdy może usłyszeć, poczuć, doświadczyć. Wówczas wystarczy minimum słów do opisania czegoś, co odnajduje naturalne potwierdzenie w żywych i poruszających doznaniach. Tak jest właśnie w przypadku mis dźwiękowych. Misy dźwiękowe, to wielotony nieharmoniczne, czyste, przenikliwe sygnały, zwykle poza nutami. Każda misa ma swój ton podstawowy, brzmiący w pewnym zakresie częstotliwości i bez związku ze skalą muzyczną, a kolejne pulsujące składowe - są powiązane ze sobą w dość luźnych lecz jednocześnie wyraźnych proporcjach. Gdy we wspólnej przestrzeni - w sposób ciągły - rozbrzmiewa śpiew kilkudziesięciu mis, ułożonych według pewnego schematu - dynamika zmienia się, wypełnia treścią. Powstaje dywan dźwiękowy, gęsto wyplatany wzorami tonalno-wibracyjnymi. Co z takiej spektralnej tkaniny dźwięków - można wydobyć i po co?

Seria VibeTouch 1 wyławia i uwydatnia z tego oceanu dźwięków - składowe harmoniczne charakterystyczne dla ludzkiego systemu percepcyjnego, w efekcie odsłaniając ukrytą tam muzykę, nuty, harmonie, melodie i akordy, porządek rzeczy. Harmoniczność, jako sposób występowania sygnałów w naturze - jest czymś bardzo elementarnym i zwyczajnym; oktawy, systemy strojenia, rezonanse, a nawet ludzki głos - wszystko bazuje na szeregu harmonicznym. Zatem harmoniczność jest podstawą preferencji zarówno wibracyjnych jak i tonalnych, a umieszczenie jej w obrębie melodycznej skali muzycznej do której jesteśmy tak przyzwyczajeni - stwarza idealne warunki dla przenoszenia informacji, energii czy wartości estetycznych. A efekt? Cóż, dość ciekawy, intrygujący, odmienny, nieco kosmiczny i surrealistyczny. Możesz poczuć się jak w fantastyczno-naukowym filmie "Kontakt" z Jodie Foster. Każdy wyłaniający się dźwięk - sprawia wrażenie jakby otaczający fizyczny świat - był zbudowany z krystalicznych włókien świetlistych wibracji, które możesz dotknąć, wywołując subtelne poruszenie koncentrycznie rozchodzących się fal rzeczywistości.

Majestatyczne przestrzenie zbudowane z setek próbek grających mis (pojedyncze misy są dość ubogie spektralnie, tzn. mają naturę tonalną), proces krajobrazowania zmieniający "tożsamość" tych przestrzeni ze stymulującej na współtworzącej, okienkowanie za pomocą wielozakresowych rezonatorów harmonicznych (wzorując się na technologii "Stroiciela"), wybór akordów i dla wyrównania całości - fraktalne wypełnianie sąsiednich oktaw; tak narodził się "Dotyk Wibracji". Jest to miniaturowy model percepcji, za pomocą której "próbkujemy" emanacje większej rzeczywistości, nadając jej harmonijny sens. Nawet po wielu godzinach słuchania - nadal chce się pływać w tej nieziemskiej muzyce, a dźwięk - wciąż zadziwia swoją egzotyczną przejrzystością, zmieniając fizyczną przestrzeń wokół z obiektowej i wizualnej - na płynną, równie namacalną światłowibrację. Ten niesamowity efekt, to wynik niemal 4-letnich badań.

W trakcie sesji odsłuchowych - pojawiły się również pewne pytania. Czy za pomocą tego dźwięku - można wywołać tzw. "efekt oświecenia", któremu towarzyszą pewne wzorce aktywności mózgowej, percepcyjno-mentalne zjawiska wewnętrzne, i zewnętrzne ekspresje postrzegane przez osoby sensytywne jako tzw. "archetyp świadomości Chrystusowej" lub "Buddy"? Czy tego typu dźwięki - mogą wspierać rozwój i regenerację układu nerwowego, służąc za swojego rodzaju "pokarm dla mózgu" (o którym wiadomo, że ma duże potrzeby energetyczne i niezwykłą skłonność do "autostymulacji" poprzez generowanie abstrakcyjnych myśli, fantazji, działań związanych ze zmysłami i motoryką oraz wyższych procesów poznawczych)? Czy i w jaki sposób - tego typu dźwięki mogą służyć jako środki - lub wspierać mechanizmy kompensacji - niektórych potrzeb neurologicznych, związanych z terapiami? Te i inne pytania pozostają otwarte, ale jedno można powiedzieć już teraz. Taka konfiguracja dźwięku - potrafi dostarczyć naprawdę niecodziennych doznań. A czy w dziedzinie regulowania stanów świadomości - produkcje SBRS są lepsze od nagrań z klasycznymi dudnieniami różnicowymi? I tak i nie; są komplementarne i doskonale uzupełniają ten obszar zastosowań, który nie jest osiągalny w inną drogą. Dynamiczne wzorce neuroakustyczne tętnią życiem i sprawiają wrażenie inteligentnych i interaktywnych przestrzeni, że nie są tylko tłem dźwiękowym; tworzą one okazję i przyjazne środowisko do doświadczenia czegoś nadzwyczajnego, i wprowadzają element zachwytu i zaskoczenia związanego z tym co nowe, niespotykane, niecodzienne; pobudzają skupioną uwagę do ruchu i podążania, skłaniając do wewnętrznego działania. Niektórym może się to skojarzyć z KT-95, intrygującym miejscem opisywanym przez Roberta Monroe w jego trylogii o podróżach poza ciałem jako Dom. Płynąc na fali akordów harmonicznych - przekonaj się, dokąd zaprowadzi Cię Twoja własna podróż do Domu.

 

O albumach

Kompozycje bazują na majorowych akordach CEG i minorowych ACF, nawet jeśli ich nie przypominają. Albumy w tej serii, to zestawy rezonansowych filtrów, wyłapujących odmienne dźwięki i melodie, ale także różne źródła dźwięku, dla których stosowane są te same procesy akustyczne.

Level 3 intensive (CEG / ACF).

Z uwagi na bogatą zawartość wysokich dźwięków o dużej przenikliwości (co nie przekłada się na głośność), dla równowagi - dietę muzyczną warto uzupełnić o inne "mikroelementy", takie jak rdzenne rytmy etniczne, klasyczne brzmienia instrumentalne, new age lub ogólnie "easy listening"; nie wnikając w to "jak" - po prostu będziesz wiedzieć. Dobrze jest słuchać tych albumów przed snem i bez obciążenia czynnościami dnia powszedniego (jest to związane z wyrazistą obecnością warstwy medytacyjnej), Optymalny sposób użycia, to słuchawki i przeciętny poziom tonów średnich, bez podkręcania sopranów (doznania zależą od poziomu głośności versus stopnia uważnego wsłuchiwania się). Czegokolwiek doświadczysz w trakcie słuchania lub później - wygasa zwykle w ciągu 1-2 dni, ale możesz zapamiętać ten efekt i go odtworzyć.

Level 3 moderate (CEG / ACF).

W tym układzie - natężenia warstwy mis medytacyjnych versus terapeutycznych - nagrania mogą służyć jako delikatny podkład dla codziennych czynności o dowolnym poziomie głośności. Cechy szczególne w albumie na wzorcach ACF: wedle relacji - album przypomina "odkrywcza podróż rodem z Kosmicznej Odysei", co pasuje do założeń związanych z kierunkami akordów harmonicznych. Cechy szczególne w albumie na wzorcach CEG: wedle relacji - album przypomina "uzdrowisko, dotarcie do celu, jak w filmie Kontakt". Być może coś w tym jest; kąpiel w dźwięku, bogatym w odżywcze składniki - tonizujące, rozwijające i regenerujące układ nerwowy,

Level 2 moderate (CEG / ACF).

Cechy szczególne. W tym układzie natężenia warstwy mis medytacyjnych versus terapeutycznych - nagrania mogą służyć jako podkład dla codziennych czynności o dowolnym poziomie głośności. Proporcje mis terapeutycznych i medytacyjnych zapewniają największą transpatentność; bardziej wywołują efekt kinestetyczny niż skojarzeniowy.

Level 1 Entrance (CEG / ACF)

Cechy szczególne. O ile normalnie, misy medytacyjne można "skalować w dół" (metaforycznie ujmując - "umysł staje się spokojny"), to już "skalowanie w górę" mis terapeutycznych - nie wywołuje entuzjazmu estetycznego (kontynuując metaforę - "poziom fizyczny staje się nadmiernie pobudzony"). dopiero zastosowanie odpowiednich filtrów - pozwala "dozować" różne parametry aktywności. Rezultat: aksamitny i spokojny relaks, w pogodnym nastroju miękkiego uwolnienia. Z uwagi na brak warstwy dźwiękowej mis medytacyjnych - nagranie może służyć jako delikatny towarzysz snu i zasypiania, może działać rozpraszająco na skupienie.

 

cover

Level 1 entrance (CEG)
wzorce harmoniczne CEG
krajobrazu Stage 11 (wg 1)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Level 1 entrance (ACF)
wzorce harmoniczne ACF
krajobrazu Stage 11 (wg 1)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Level 2 moderate (CEG)
wzorce harmoniczne CEG
krajobrazu Stage 6 (wg 5)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Level 2 moderate (ACF)
wzorce harmoniczne ACF
krajobrazu Stage 6 (wg 5)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Level 3 moderate (CEG)
wzorce harmoniczne CEG
krajobrazu Stage 16 (wg 1&2)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Level 3 moderate (ACF)
wzorce harmoniczne ACF
krajobrazu Stage 16 (wg 1&2)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Level 3 intensive (CEG)
wzorce harmoniczne CEG
krajobrazu Stage 16 (wg 1&2)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Level 3 intensive (ACF)
wzorce harmoniczne ACF
krajobrazu Stage 16 (wg 1&2)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>


SBRS VIBETOUCH 2: CREATIVE FLOW 5-D
(Dotyk Wibracji 2: Przypływ Kreatywności w 5 wymiarach)

 

"Creative Flow" jest kontynuacją i rozwinięciem badań nad Dotykiem Wibracji. Kompozycje zostały wykonane w tej samej technologii, co seria VibeTouch 1. Tajemnicze "kierunki" (wzorce harmoniczne odnoszące się do nut w muzyce) i "poziomy" (nasycenia dźwiękiem poszczególnych typów mis) podawane w tytułach - można rozumieć analogicznie jak indywidualne zestawy dudnień różnicowych, które wspierając synchronizację mózgu - robią to w unierunkowany sposób. Podczas gdy wzorce harmoniczne odwołują się do opisu rezonatorów okienkowych stosowanych w procesie pozyskiwania odpowiednich wibracji, poziomy mówią o pochodzeniu sygnału źródłowego, skąd czerpane są wibracje. Jeśli masz ochotę podzielić się czymś, co uważasz że powinno zostać włączone do "okładkowego opisu" poszczególnych albumów - skontaktuj się z nami i prześlij nam swoją notatkę.

 

Kierunki serii SBRS VibeTouch 2

Nuty, akordy i inne towarzyszące im zjawiska, wszystko co jest związane z muzyką oraz harmonią - u swoich podstaw matematycznych i sygnałowych - jest naturalną ekspresją szeregu harmonicznego. Ale harmonia tego typu dotyczy nie tylko dźwięku i muzyki. Dlatego też tam gdzie pojawiają się systemy i skale - odnaleźć można i filozofie, które przypisują różnym strukturom dźwiękowym pewne rezonujące z nimi cechy. Kierunki harmoniczne tej serii skupiają się na badaniu zależności mieszanych formacji dźwiękowych (od interwałów prostych aż po złożone akordy) pod kątem rozmaitych zastosowań użytkowych:

  • kierunek ADEG brzmi świetnie z głośników (nawet na komórce; znakomity towarzysz spacerów) i wytwarza przestrzenne wrażenie ekspansji, transcendencji, wznoszenia się, poszerzania i wysubtelniania świadomości.
  • kierunek CDFG, to znakomity towarzysz relaksu, kontemplacji i pogodnego wyciszenia, pobudza i utrzymuje stan zrównowazonego ześrodkowania,

O albumach

Kompozycje bazują na mieszanych akordach CDFG i ADEG, nawet jeśli ich nie przypominają. Albumy w tej serii, to zestawy rezonansowych filtrów, wyłapujących odmienne dźwięki i melodie, ale także różne źródła dźwięku, dla których stosowane są te same procesy akustyczne.

Level 2 moderate (ADEG / CDFG).

W tym układzie natężenia warstwy mis medytacyjnych versus terapeutycznych - nagrania mogą służyć jako podkład dla codziennych czynności o dowolnym poziomie głośności. Proporcje mis terapeutycznych i medytacyjnych zapewniają największą transpatentność; bardziej wywołują efekt kinestetyczny niż skojarzeniowy.

 

Kolejne albumy z tej serii w przygotowaniu...

 

cover

Expansion (L2M-ADEG)
wzorce harmoniczne ADEG
krajobrazu Stage 6 (wg 5)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

cover

Contemplation (L2M-CDFG)
wzorce harmoniczne CDFG
krajobrazu Stage 6 (wg 5)

player

<bandcamp>
<spojrzenie>

kolejne albumy
w przygotowaniu

 


DŹWIĘKOWA HISTORIA BADAŃ SBRS

POZIOM 22: HARMONICZNE WZORCE CDFG POZIOMU 6a

patrz: VibeTouch 2 / Level 2 moderate (L2M-CDFG)

POZIOM 21: HARMONICZNE WZORCE ADEG POZIOMU 6a

patrz: VibeTouch 2 / Level 2 moderate (L2M-ADEG)

POZIOM 20: HARMONICZNE WZORCE ACF POZIOMU 16b - INTENSIVE (B)

patrz: VibeTouch 1 / Level 3 intensive (ACF)

POZIOM 19: HARMONICZNE WZORCE CEG POZIOMU 16b - INTENSIVE (B)

patrz: VibeTouch 1 / Level 3 intensive (CEG)

POZIOM 18: HARMONICZNE WZORCE ACF POZIOMU 16a - MODERATE (A)

patrz: VibeTouch 1 / Level 3 moderate (ACF)

POZIOM 17: HARMONICZNE WZORCE CEG POZIOMU 16a - MODERATE (A)

patrz: VibeTouch 1 / Level 3 moderate (CEG)

cover

POZIOM 16: ŁĄCZENIE KRAJOBRAZÓW POZIOMU 11

Jednym z poszukiwań w krainie dźwięku - jest badanie kompatybilności (zgodności) różnych przestrzeni wibracyjno-tonalnych i określanie środków, dzięki którym dwie odmienne przestrzenie można do siebie "zbliżyć". Źródłem dla tego eksperymentu są dwa oddzielne nagrania, składające się z dwóch rodzajów mis grających: jedno zbudowane z dużych mis terapeutycznych (patrz Poziom 1), a drugie - z małych mis medytacyjnych (patrz Poziom 2). Połączenie takich kompozycji, z których każda z osobna - już cechuje się optymalną dynamiką - nie było by możliwe bez procesu krajobrazowania (patrz opis Poziomu 6). Tymczasem krajobrazowanie ujawnia, że można je połączyć, a do tego na różne sposoby. Przypomina to nieco "symetrię wagi" (albo obraz falowych prążków interferencyjnych), na której przeważa albo jedna szala, albo druga - przy czym efekt występuje tylko wtedy, gdy zachowana jest odpowiednia proporcja natężenia dźwięków (jeśli nie jest ona zachowana - miks traci swoją spójność). Gdy jeden rodzaj dźwięków przeważa nad drugim z zachowaniem tej proporcji - kompozycja dostaje barwy kontemplacyjnej, gdy jest dokładnie na odwrót - kompozycja staje się eksploracyjna.

ŚCIEŻKI:

Stage 16a: Mixing Soundscapes of Stage 11 - moderate (30'20")

Stage 16b: Mixing Soundscapes of Stage 11 - intensive (30'20")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bandcamp>, <spojrzenie>

cover

POZIOM 15: HARMONICZNE WZORCE ACF POZIOMU 11b

POZIOM 14: HARMONICZNE WZORCE CEG POZIOMU 11b

W związku z tym, że surowe wzorce nie mają typowej budowy "muzycznej", aktualnie rozważane są inne opcje, dające możliwość wprowadzenia ich do niniejszej prezentacji badawczej.

POZIOM 13: HARMONICZNE WZORCE ACF POZIOMU 11a

patrz: VibeTouch 1 / Level 1 entrance (ACF)

POZIOM 12: HARMONICZNE WZORCE CEG POZIOMU 11a

patrz: VibeTouch 1 / Level 1 entrance (CEG)

cover

POZIOM 11: KRAJOBRAZOWANIE POZIOMÓW 1 I 2

Ciąg dalszy zwariowanych eksperymentów dźwiękowych w Laboratoriach Explorers. Ponieważ procesy krajobrazowania i wyławiania wzorców harmonicznych okazały się niezwykle owocne, przyszedł czas na dalsze poszukiwania. Dziwnym trafem - jakby z użyciem "magii zaplanowanych przypadków" - udało się odzyskać kody źródłowe starych projektów; bez nich wszystko trzeba by robić od podstaw. Możliwość opierania się na materiałach ze Stage 1 i 2 jest bardzo cenna. Nie tylko dlatego że samo przygotowanie sesji bazowej misami dźwiękowymi, to kilka dni intensywnej pracy, ale głównie dlatego - że poziomy 1 i 2 - powstały w dość ciekawych okolicznościach, a towarzyszący stan świadomości (który działa niczym barometr) - oddał to wszystko w barwach tonalnych układu próbek. Krajobrazowanie jest pierwszym etapem na drodze do uzyskania przepięknych wzorców harmonicznych, choć taki materiał - jest również interesujący sam w sobie. Krajobrazowanie sprawia bowiem, że przestrzeń dźwiękowa - w większym stopniu wchodzi w interakcję z wewnętrznym doświadczeniem, niż je stymuluje. Ale nie generuje jego treści; raczej nadaje kierunek rozwijającej się podróży. Twojej własnej podróży.

ŚCIEŻKI:

01. Stage 11a: Soundscaping Stage 1 - flow (30'20")

02. Stage 11b: Soundscaping Stage 2 - light (30'00")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bandcamp>, <spojrzenie>

POZIOM 10: KĄPIEL W DŹWIĘKU - DŹWIĘKOWA PODRÓŻ

(album w trakcie produkcji)

cover

POZIOM 9: MASAŻ DŹWIĘKIEM - KĄPIEL W DŹWIĘKU

Mimo numeracji, jest to tak naprawdę jedna z pierwszych pozycji w serii SBRS. Doświadczenie polegało na celowym pokierowaniu względną tonalnością i charakterem wibracji przestrzeni dźwiękowej tak, aby uzyskać efekt zbliżony do grupowej sesji masażu dźwiękiem (jak podczas warsztatów), ewentualnie by sprawdzić możliwe kierunki i opcje offline'owego (z sampli) montażu tematycznych kąpieli dźwiękowych dla potrzeb nagraniowych. Podstawą tego wariantu jest duża różnorodność brzmień występujących na różnych etapach sesji i stosunkowo wysoka gęstość ekspresji. Czy taki wariant przypadnie Ci do gustu - tego nie wiem; dla wyrównania poziomu wrażeń - album zawiera także drugą sesję, opracowaną jak kompozycja "deep flow" z Poziomu 6. (Stage 6).

ŚCIEŻKI:

01. Stage 9: Soundbath - SoundMassage vol. 1 (39'40")

02. Stage 9: Soundbath - SoundFlow MD vol.1 (39'40")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bc1>-<bc2>, <spojrzenie>

POZIOM 8: HARMONICZNE WZORCE ACF POZIOMU 6a

patrz: VibeTouch 1 / Level 2 moderate (ACF)

POZIOM 7: HARMONICZNE WZORCE CEG POZIOMU 6a

patrz: VibeTouch 1 / Level 2 moderate (CEG)

cover

POZIOM 6: KRAJOBRAZOWANIE POZIOMU 5

Kompozycje powstały w oparciu o SBRS Stage 5. Są one jednak dość różne od swojej poprzedniczki. Po pierwsze - zostały opracowane jako krajobrazy - czyli przestrzenie, które po prostu miękko sobie płyną, bez uderzeń w poszczególne misy (sam dźwięk wybrzmiewania - poza wyjątkami). Po drugie - sa one bardziej spokrewnione z SBRS Stage 1, ponieważ wyższe dźwięki - subtelnie nikną w rozwijającym się tle. Ponieważ zabieg usunięcia uderzeń w misy i wygładzenia tempa narastania - pozbawia taką kompozycję "tożsamości misowej", utwór w większym stopniu wchodzi w interakcję z samą treścią wewnętrznego doświadczenia niż je stymuluje. Tym samym, nagranie zmienia charakter z ogólnego, na "podróżniczy". Gdzie zawędrujesz słuchając takich dźwięków - tego nie wiem, ale z pewnością będzie to szamańskie miejsce lub intrygujący obszar świadomości. Pamiętaj, że są to nadal produkcje eksperymentalne.

Album składa się z trzech wariacji. Pierwsza (dark mood) jest dla miłośników "pozornego mroku". Konstrukcyjnie ten wariant był potrzebny do dalszych prac badawczych; w swojej naturze brzmieniowej - jest to dość kontrowersyjne narzędzie (paradoksalnie - skuteczne), za pomocą którego można mierzyć poziom własnego lęku i - stawiać mu czoło w warunkach kontrolowanych. Pozorne wrażenie "mroku" jest efektem wyłącznie psychoakustycznym, więc budowanie wokół tego jakichś "teorii" - jest wynikiem pewnych trendów kulturowo-społecznych, pokazujących m.in. właśnie źródło niektórych stanów lękowych, jakie pojawiają się w sytuacjach skrajnych. Dwie kolejne kompozycje - są zbudowane z tego samego materiału źródłowego. Dla kontrastu, ścieżka druga (light mood) - zawiera wysokie dźwięki w formie dynamicznej (uderzenia w misy zamiast miękkiego narastania), a trzecia (deep flow) - jest w ogóle pozbawiona warstwy górnej (de facto - montowanej z odmiennego typu mis grających).

Słuchając tego albumu, sięgnij także po dwa kolejne - Stage 6 i 7, które koncentrują się na wyławianiu wzorców harmonicznych i układaniu ich niezwykle wątki rodem nie z tego świata.

ŚCIEŻKI:

01. Stage 6a: Soundscaping Stage 5 - dark mood (30'30")

02. Stage 6b: Soundscaping Stage 5 - light mood (30'30")

03. Stage 6c: Soundscaping Stage 5 - deep flow (30'30")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bandcamp>, <spojrzenie>

cover

POZIOM 5: CIAŁO - SERCE - UMYSŁ

Kompozycja składa się z bogatego zestawu brzmień, liczącego sobie ok. 225 różnych mis dźwiękowych produkcji Petera Hess'a (serie przeznaczone do masażu i terapii dźwiękiem oraz do medytacji). Misy brzuszne (BM, BD czyli małe i duże), o najniższym a jednoczesnie soczystym brzmieniu - operują na poziomie ciała i zaufania pierwotnego. Misy stawowe (U, czyli uniwersalne) - dodają aksamitnej poświaty i miękkości w nagraniu. Misy sercowe duże (SD) tworzą dźwiękowy rezonans dźwiękowy na poziomie uczuć, a sercowe małe (SM) - podnoszą go na wyższy poziom, nadając mu nieco bardziej abstrakcyjny ton. Dzwoniące miseczki typu ZEN podtrzymują skupienie uwagi, jednocześnie pogłębiając stan komfortowego odprężenia. Całość - tworzy niepowtarzalny wzór dźwiękowy o transparentnych odcieniach, łączący w sobie stymulację na poziomie świadomości ciała, inteligencji serca i przejrzystego światła umysłu.

Informacje techniczne dla geek'ów:

  • i-ratio: ZEN / BD / BM / SD / SM / U = 9.14 / 2.28 / 3.14 / 3.50 / 1.50 / 1
    (lub: ZEN / B / S / U = 9.14 / 5.43 / 5.00 / 1, lub: Hi/Lo = 0.80)
  • s-ratio: ZEN / BD / BM / SD / SM / U = 9.46 / 2.65 / 3.58 / 3.14 / 1.62 / 1
    (lub: ZEN / B / S / U = 9.46 / 6.23 / 4.77 / 1, lub: Hi/Lo = 0.79)
  • R-BPM: 47.21 (Lo: 26.23, Hi: 20.98)
    (R/K wg wzorca koherentnej świadomości ludzkiej)
  • ADR: 28.79 (Lo: 16.09, Hi: 12.69)
    (o jednorodnie zmiennej gęstości pola)
  • c-ratio: global = BD/BM/SD/SM/U = 5, ZEN = 10

Nagranie ma charakter relaksacyjno-medytacyjny, bez specjalnego ukierunkowania. Słuchając - możesz poczuć się jak podczas kąpieli dźwiękowej, współtworzonej przez uczestników takiego spotkania. Wskazówka: ponieważ jest to utwór wielokrotnego użytku, a nie sesja na żywo - każdorazowy odsłuch może wywoływać odmienne, unikalne wrażenia. Nastrój, otoczenie, głośność słuchania - wszystkie tego typu czynniki wpływają na każdorazowy odbiór kompozycji wibracyjnej tego rodzaju.

ŚCIEŻKI: 01. Stage 5: Mind - Heart - Body (30'30")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bandcamp>, <spojrzenie>

cover

POZIOM 4: STRUMIEŃ PŁYNĄCEGO SERCA

Kompozycja składa się z zestawu brzmień, liczącego 70 różnych mis dźwiękowych produkcji Petera Hess'a i są to misy wyłącznie "sercowe", typu 1 (SD) czyli tzw. "duże" (otwarte, z zawijanym brzegiem) i typu 2 (SM) czyli tzw. "małe" (przymknięte, w kształcie przypominającym jabłko lub kwiat lotosu). W masażu i terapii dźwiękiem, oba rodzaje mis sercowych mają podobne zastosowanie, przy czym typu 1 używa się bardziej w kierunku pracy z aspektem fizycznym, a typu 2 - z aspektem abstrakcyjnym. Kompozycja jest 3-częściowa. Pierwsze 10 minut wypełniają misy typu 1, następnie współbrzmią ze sobą oba typy i wreszcie - przez ostatnie 10 minut - słychać tylko misy typu 2.

Informacje techniczne dla geek'ów:

  • i-ratio: SD/SM = 3.14
  • s-ratio: SD/SM = 0.89
  • R-BPM: 31.5 (R/K wg wzorca koherentnej świadomości ludzkiej)
  • ADR: 18.34 (o jednorodnie zmiennej gęstości pola w każdej z 3 sekcji)
  • c-ratio: SD = 7, SM = 21

Nagranie ma charakter typowo relaksacyjny (w stronę medytacji i kontemplacji) a z uwagi na rodzaj mis - jest zorientowane pod kątem przestrzeni serca. Może posłużyć do medytacji i doświadczeń związanych z subtelną stroną odczuwania. Charakterystyczne dla tej kąpieli dźwiękowej jest dość poruszające brzmienie przeplatających się ze sobą wzorów tonalnych i wynikających z nich wibracji.

ŚCIEŻKI: 01. Stage 4: Stream of HeartFlow (30'04")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bandcamp1>, <bandcamp2>, <spojrzenie>

cover

POZIOM 3: ŚWIATŁA STAROŻYTNOŚCI

O ile dźwiękowe misy terapeutyczne (i część medytacyjnych) Petera Hess'a, produkowane na bazie 12 metali - doskonale nadają się do pracy z ciałem i do masażu dźwiękiem, w produkcji nagraniowej lepiej sprawdzają się dobrej klasy misy antyczne (i część współczesnych), kute zwykle ze stopów 7 metali. Mimo że te różnce słychać na pierwszy rzut ucha, prawidłowej oceny można dokonac dopiero wtedy - gdy ma się do czynienia ze złożonymi przestrzeniami, gdzie część dźwięku zlewa się w dywan wibracji, a część - uwydatnia cechy indywidualnej tożsamości poszczególnych mis. Pojedyncza misa lub nawet kwartet - zawsze budzi taki sam "zachwyt pierwotny". Jak zatem dokonywać wyboru?

Paradoks mis dźwiekowych Petera Hess'a polega na tym, że najepsze do pracy są te "przeciętne", bo to właśnie one tworzą przestrzeń, a indywidualności - dość często wprowadzają do niej dysonans. Przestrzenie dźwiękowe mis terapeutycznych w porównaniu z antycznymi - są transparentne (ni to szare ni to matowe, mimo że tak głębokie - to jednak neutralne i obojętne). Jest to bardzo dobra cecha do pracy z ciałem i z procesem; przypomina "narzędzie".

Z (dobrej klasy) misami antycznymi jest nieco inaczej. Gdy w jednej przestrzeni dźwiękowej, w której wybrzmiewa jednoczesnie kilkadziesiąt mis (a różnorodność w czasie jest jeszcze większa) - być może poczujesz się nagle jak w Starożytnym Mieście zbudowanym z subtelnego światła - w duchowym mieście tętniącym życiem i mądrością. Obecność tak wielu różnych temperamentem "świetlistych pól świadomości" sprawia, że... zachwyt po prostu mija. Ale jego miejsce zajmuje coś innego - pogodne światło, spokój i mądrość nowego poziomu percepcji. Coś trochę jak przebudzenie - najpierw wszystko przykuwa uwagę, a później - staje się normalne (lecz nic nie zatrzymuje ani nie budzi przywiązania, bo wszystko płynie). Ten efekt być może jest odciskiem świadomości wykwalifikowanych rzemieślników, którzy spędzili wiele czasu i oddali część siebie w procesie tworzenia, a być może jest to pozostałość po sakralnych (indywidualnych lub grupowych) kontaktach z Duchem.

Informacje techniczne dla geek'ów:

  • R-BPM: u.a. (R/K wg wzorca koherentnej świadomości ludzkiej)
  • ADR: u.a. (o jednorodnie zmiennej gęstości pola)
  • c-ratio: ok. 5
  • ścieżka 2, to wynik procesu krajobrazowania (stosowanego dla dalszych badań)

Gdyby ktoś mnie dziś spytał o to, które misy dźwiękowe są lepsze - terapeutyczne od Petera Hess'a, czy antyczne pochodzące z innych źródeł - odpowiedziałbym, że są to dość różne rodzaje narzędzi, przeznaczone do różnych zadań; że są ze sobą komplementarne i że w niektórych sferach uzupełniają się nawzajem. Odpowiedziałbym też, że w jakość pracy z dźwiękiem - każdy wkłada cząstkę siebie.

Gdzie można dostać terapeutyczne misy dźwiękowe do masażu dźwiękiem? Na stronie handlowej Petera Hess'a: www.nepal-importe.de (w zakładce z misami do terapii) lub u polskich dystrybutorów. Z kolei sprawdzone i wysokiej jakości, klasyczne misy dźwiękowe, zarówno współczesne jak i antyczne - można dostać tu: www.bodhisattva-store.com - gdzie jest również wiele informacji na ich temat.

ŚCIEŻKI:

01. Stage 3a: Lights of Antiquity (36'40")

02. Stage 3b: Soundscaping the Light (36'40")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bc1>-<bc2>, <spojrzenie>

cover

POZIOM 2: DESZCZ ŚPIEWAJĄCYCH MIS

Kompozycja składa się z zestawu brzmień, liczącego prawie 100 różnych mis dźwiękowych typu ZEN (Z) i ASSAM (A); są to serie produkcji Petera Hess'a, przeznaczone do medytacji i wspierania masażu i terapii dźwiękiem. Misy te różnią się rodzajem brzmienia i wibracji własnych, choć zakres zastosowań pozostaje zbliżony.

Informacje techniczne dla geek'ów:

  • i-ratio: Z/A = 1.94
  • s-ratio: Z/A = 2.61
  • R-BPM: 42 (R/K wg wzorca koherentnej świadomości ludzkiej)
  • ADR: 23.2 (o jednorodnie zmiennej gęstości pola)
  • c-ratio: global = 13

Nagranie ma charakter raczej kontemplacyjno-medytacyjny (w stronę koncentracji), bez dalszego ukierunkowania. Ale nie jest to typowa kąpiel dźwiękowa; raczej sesja eksperymentalna. Wskazówka: przy stosunkowo niskim poziomie głośności, po jakimś czasie słuch się odpowiednio wyostrzy i dostosuje, wyłapując pełną głębię przestrzeni utworu; nie warto więc odtwarzać zbyt głośno "na siłę" (efekt nie zniknie).

ŚCIEŻKI: 01. Stage 2: Rainfall of Singing Bowls (30'00")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bandcamp>, <spojrzenie>

cover

POZIOM 1: OCEAN ŚPIEWAJĄCYCH MIS

Kompozycja składa się z zestawu brzmień, liczącego ok. 160 różnych mis dźwiękowych produkcji Petera Hess'a (seria przeznaczona do masażu i terapii dźwiękiem). Usłyszysz tutaj "misy brzuszne" (B), "stawowe" czyli "uniwersalne" (U), "sercowe" (S) typu 1 czyli "duże" (SD) oraz typu 2 czyli "małe" (SM). W masażu i terapii dźwiękiem, każdy rodzaj mis - posiada nieco inny charakter wibracji własnych jak również misy różnią się nieco zakresem zastosowań.

Informacje techniczne dla geek'ów:

  • i-ratio: B/SD/SM/U = 5.50 / 3.93 / 1.57 / 1   lub   B/S/U = 5.50 / 5.00 / 1
  • s-ratio: B/SD/SM/U = 6.26 / 4.50 / 1.69 / 1   lub   B/S/U = 6.26 / 6.19 / 1
  • R-BPM: 29.79 (R/K wg wzorca koherentnej świadomości ludzkiej)
  • ADR: 18.32 (o jednorodnie zmiennej gęstości pola)
  • c-ratio: global = 5

Nagranie ma charakter typowo relaksacyjny, bez dalszego ukierunkowania. Słuchając - możesz poczuć się jak podczas grupowej kąpieli dźwiękowej, tworzonej przez uczestników takiego spotkania. Wskazówka: ponieważ jest to utwór muzyczny wielokrotnego użytku (a nie unikalna sesja na żywo), to przy różnych poziomach głośności i w trakcie oddzielnych sesji - możesz doświadczać bardzo odmiennych wrażeń; wynika to z nieliniowej charakterystyki brzmień - zderzającej się z dynamiką środowiskową słyszenia i krzywą ludzkiego słuchu (jest to iluzja podobna do optycznego odpowiednika tzw. "obrazów hybrydowych", o treści zależnej od dystansu patrzenia).

ŚCIEŻKI: 01. Stage 1: Sea of Singing Bowls (30'20")

player

Wiele chwil wspaniałej medytacji i kontemplacji, prosto na Twój przenośny odtwarzacz. Bezstratny FLAC lub MP3 w wysokiej jakości znajdziesz tutaj:

<bandcamp>, <spojrzenie>


UNIWERSALNA NOTATKA BHP: ze względu na charakterystykę brzmień i przestrzeni dźwiękowych, zawierających naturalne pulsacje i wibracje, nagranie może wykazywać właściwości silnie stymulujące. Dlatego też proponujemy przestrzeganie zasad podobnych jak w przypadku nagrań psychoaktywnych (np. zawierających dudnienia różnicowe). Ogólnie wskazania te mówią o środkach ostrożności i konsultacji z lekarzem przy niektórych formach epilepsji, niektórych schorzeniach psychicznych, w przypadku ciąży i w innych sytuacjach budzących wątpliwości. Wskazania te mówią także o zachowaniu ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Produkt jako nagranie dźwiękowe, mimo iż może zostać użyty jako narzędzie terapeutyczne, sam w sobie jest wyrazem ekspresji artystycznej i w taki sposób należy go traktować; autor nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z użytkowania. Pamiętaj również, że takie nagrania mogą być użyte w jako znakomity dodatek wspierający rekonwalescencję lub jako element wspomagający przy łagodzeniu rozmaitych skutków i trudności związanych z powrotem do optymalnej kondycji zdrowotnej. Niemniej zachowaj zdrowy rozsądek. Nagrania tego typu nie zastąpią właściwej diagnozy lekarskiej ani odpowiedniego postępowania medycznego i nie należy ich stosować jako zamiennika w tym względzie.